|
|
 |
| Einbeittur brotavilji á aldargömlum húsum |
|
|
Mér verður oft hugsað til niðurbrots rúmlega aldargamalla húsa í útplássinu. Hver er hinn eiginlegi tilgangur með þessu niðurbroti? Byggðar- og umhverfisvernd. Já einmitt, gott. Jú sjáið til, það þarf að vernda húsin fyrir vestan Búðargilshrygginn og beina væntanlegu hamvatni út fyir hrygg. Gott og vel. Og þá liggur átakalínan (samkvæmt verkfræðilegri úttekt) lóðbeint niður frá gili og meðfram hinum nýja hlaðkanti, í stefnu að Árnahúsi utanverðu og gamla sláturhúsinu sem er niðri í fjöru. Og meira að segja á skemman milli gamla sláturhússins og Rækjuvers að vera í hættu ef marka má kynningar.
Síðan er komið að landslagshönnuðum að og teikna vatnið frá gili niður í sjó. Fara í þann leiðangur að leika á lögmálið og teyma vatnið úr leið, þar sem það á að leika í vinalegum lækjum og tjörnum og litlum sætum kiðlingabrúm. Þegar vatnið svo kemur niður fyrir Lönguhlíð bætast svo við töfrum líkastar vinkilbeygjur í bröttum kantinum áður en það sitrar undir Tjarnarbrautina í röri til sjávar.
En AUÐvitað þarf að mölva niður einhver hús fyrir þessa snilld. Þó nú væri. Þetta eru hvort eð er bara gömul hús - yfir 100 ára gömul. Ekki nóg með það, þau tilheyra einhverju eldgömlu hverfi í Vesturbyggð-norður, og svo sér á parti, að það er eins og maður sé kominn í annað tímabil. Ekki spillir að Búðargilshryggurinn hólfar útplássið frá innplássinu og ýtir þannig undir þessa sérstöku tilfinningu að þarna sé velgeymdur gamla-þorpsbragur. Það besta við þessa vatnaleiðingu virðist vera, að ef eithvað stórt kemur úr gilinu, mun það væntanlega eyðileggja fleiri hús samkvæmt áhættulínunni.
Verst er þó að með lækjarteymingunni tekst ekki að eyðileggja síðasta nytjatúnið í útplássinu (hjá Palla Magg) sem er líklega síðasta nýtjatúnið í plássinu.
Sem betur fer fannst leið úr þeim vanda. Göngustígar eru málið, út um allt útplássið, ekki hvað síst á síðasta heillega nytjatúninu í gamlaplássinu - og upp að eldhúsglugga hjá Palla Magg - þetta er snilld.
Þetta allt er svo frumlegt og skapandi að maður kemst við. Þetta er sko eitthvað annað en það sem maður sér svo ótrúlega víða annarsstaðar, hérlendis og erlendis, þar sem ótrúlega mikið púður er sett í að viðhalda svipmóti aldanna, þannig að gestir og gangandi hafi ánægju af því, þegar af alúð og natni er hlúð að gömlum bæjarhlutum þannig að þeir öðlist nýtt líf og aðdráttarafl, jafnvel þó aðeins að sumri sé. Það má auðvitað aldrei verða hér.
Enda eru alúð og umhyggja alltof flókin fyrirbæri - ha. Er ekki bara einfaldara og fljótlegar að mölva niður? Jú, ætli það ekki bara!!
--------------------------------- Annar kostur er líka. Í tillögu Jörundar Garðarsssonar og bræðra hans í gagnrýni á eyðingarstefnuna er annað viðhorf. Í myndum í grein Jörundar blasir við mér og svo fjölmörgum öðrum, að t.d. hefði mátt fara Ásbrekku-leiðina. Það er að tryggja vatni beina og örugga leið til sjávar um Ásbrekku. Sleppa uppúrskvettubeygjum og minnka þar með hættusvæðið, sem líklega flestir telja tilganginn með þessari umhverfisverndaraðgerð.
Með þessu mætti koma fleiri húsum á útplássinu í not. Þó ekki væru það nema sumarnot, væru það alls engin ónot, nema síður sé. Fólk hefur falast eftir húsum þarna án þess að þau hafi verið auglýst. Sveitarfélagið hefur enda enga andstefnu við slíku fólki. Nýir eigendur myndu eflaust sína þessum eignum meiri alúð en nú er gert.
Áætlun sveitarfélagsins er mjög vinnuvélamiðuð. Meðal annars er göngustígagerð, sem er hið besta mál. Fyrirhuguð stígagerð rifjar upp fyrir mér þau skipti sem ég hef heyrt íbúa í Vb-norður tala mikið um ágæti þess að fá göngustíga í hlíðina fyrir ofan inn-þorpið. Æskileg leið hans væri frá vininni fyrir innan spennistöð og innundir eða innfyrir Gilsbakkagil. Þetta hljómar kannski erfiðari framkvæmd en hún er í raun, en stór hluti af þessu er gangfær vegna dýrahaldsgirðingar. Það þarf fíniseringu og kannski fleiri uppganga frá Dalbrautinni. Án efa hin besta líkamsrækt. Og yndisauki í Vesturbyggð auðvitað.
Annað úr göngustígaáætluninni, með kiðlingabrúnni, býður upp á aðrar lausnir á Pálstúni (Palli Magg). Það er í stað undarlegra göngustíga upp að eldhúsglugga og eyðileggingu á túnsins sem slíku, mætti (ef Páll leyfir) hugsa sér skólaverkefni, í mjög litlum stíl auðvitað, einhverskonar dýrahald á þessu túni. Það mætti jafnvel smíða kiðlingabrúna - inni á túni. Og kiðling í staðinn fyrir læk.
En þetta snýst auðvitað um alúð og umhyggju, byggja upp, ekki brjóta.
Hlúa að því sem til er. Að lokum má velta fyrir sér, að ef olíuskipin halda áfram að sigla fram hjá Vestfjörðum án viðkomu í Vesturbyggð, þá er það umhugsunarvert, hvort ekki væri gæfulegra, að hlúa að gamla þorpinu/útplássinu með fínlegri verkfærum en jarðýtum. Það hefur svo sem verið gert annars staðar í Vesturbyggð. Og er sómi að.
Arnar Guðmundsson
|
 |
| Til baka |
 |
|
 |
|